Katalogi fundamentem struktur informacji w projektach budowlanych

Od momentu, gdy w projektowaniu budowlanym zaczęliśmy zapisywać wyniki naszej pracy w plikach, pojawiła się potrzeba katalogowania ich w sposób zapewniający lepszą organizację całej dokumentacji zapisanej w formie cyfrowej. Do tego celu wykorzystaliśmy drzewa katalogów i robimy to nadal od wielu lat. Dokumentacja projektowa jest zapisywana w strukturach katalogów i w takiej formie z wykorzystaniem różnych nośników danych (ftp, płyta DVD, dysk przenośny), jest przekazywana do zamawiającego. Nie wyobrażamy sobie pracy z dokumentacją projektową bez stosowania katalogów np. takich jak na rysunku obok.

Katalogi najczęściej odzwierciedlają strukturę projektu i przyjęty przez zespół sposób identyfikacji różnych informacji. Bardzo ułatwiają wyszukiwanie plików zawierających określone informacje. Dzięki strukturze katalogów można łatwo określić pewne cechy informacji zawartych w plikach umieszczonych w katalogach bez konieczności otwierania tych plików. Na przykład plik, do którego prowadzi ścieżka katalogów Elektroenergetyka -> Budynek pierwszy -> Kosztorys powinien dotyczyć branży elektroenergetycznej dla obiektu „Budynek pierwszy” i zawierać kosztorys. Czyli taki plik jest charakteryzowany trzema atrybutami opisanymi strukturą katalogów, w jakiej został umieszczony: 

Branża = Elektroenergetyka 

Lokalizacja = Budynek pierwszy 

Zawartość = Kosztorys 

Im bardziej rozbudowana i wielowarstwowa struktura katalogów, tym więcej informacji o umieszczonych w niej plikach można uzyskać, bo pliki mają de facto więcej atrybutów.    

Wady tradycyjnych struktur katalogów

Niestety, stosowanie takich struktur ma swoje wady. Modyfikacja drzewa katalogów trwającego projektu jest uciążliwa i wymaga każdorazowo umieszczania plików w określonych miejscach nowej zmienionej struktury katalogów. Zdarzają się sytuacje, gdy plik zawiera informacje, które kwalifikują go do umiejscowienia w dwóch różnych miejscach w przyjętej strukturze katalogów. Tworzenie kopii pliku niesie za sobą ryzyko, że podczas pracy nad kolejnymi wersjami będzie on aktualizowany w jednym katalogu, a w innym już nie. Dodatkowo atrybuty pliku nie są przypisane do pliku, ale wynikają z jego lokalizacji w katalogach, więc przesunięcie pliku z jednego katalogu do innego zmienia jego przyporządkowanie. W efekcie plik dotyczący obliczeń konstrukcji nagle „staje się” plikiem zawierającym zestawienia osprzętu elektrycznego.  

Czy struktura katalogów jest niezbędna?

Norma PN-EN ISO 19650-1, omawiając aspekty zarządzania informacją, zaleca stosowanie wspólnego środowiska danych (Common Data Environment w skrócie CDE) umożliwiającego zarządzanie bazą danych o projekcie z wykorzystaniem atrybutów danych przypisanych do każdego pliku (kontenera informacji). A ponieważ atrybuty plików można pokazywać za pomocą struktury katalogów, nic nie stoi na przeszkodzie, aby zgodnie z normą stosować struktury katalogów do prezentacji atrybutów plików. Czyli pracując z wykorzystaniem struktur katalogów, pracujemy zgodnie z PN-EN ISO 19650-1 często nawet nie wiedząc o tym, że stosujemy jedno z zaleceń metodyki BIM.

Z drugiej strony CDE zgodnie z wymaganiami normy zapisuje i przechowuje atrybuty każdego pliku, więc nawet jeżeli nie będziemy używali żadnych katalogów do przeglądania danych projektu, to bardzo łatwo zlokalizujemy plik lub grupę plików o określonych cechach (atrybutach). W ten sposób bez stosowania struktury katalogów zyskujemy dostęp do atrybutów plików.  

Smart katalogi w iCDE

Budowlańcy jednak kochają katalogi. Dlatego iCDE umożliwia pracę z wykorzystaniem struktur katalogów, mimo że z punktu widzenia platformy klasy CDE nie jest to konieczne. Plik „B2-KON1-M3-0001” przy zastosowaniu struktury katalogów Branża -> Lokalizacja -> Zawartość pliku -> Format pliku będzie umiejscowiony w drzewie katalogów jak na rysunku poniżej. 

Czyli można pracować zarówno bez katalogów jak i korzystając z nich! 

Dodatkowo iCDE daje również inne możliwości, które znacząco ułatwiają pracę z wykorzystaniem struktury katalogów:  

  • W każdej chwili możemy zdefiniować własne struktury katalogów wykorzystujących atrybuty plików nadane w projekcie. 
  • Możemy dowolnie przełączać się między różnymi widokami plików umieszczonych w zupełnie różnych drzewach katalogów (jak na rysunku). 
  • Nie musimy przenosić plików, tworzyć kopii itp., żeby zobaczyć je w innym układzie. 
  • Jeżeli w podczas trwania projektu uznamy, że brakuje jakiegoś atrybutu np. oprócz lokalizacji ogólnej, jak na przykładzie powyżej, potrzebujemy jeszcze lokalizację szczegółową (np. kondygnację), dodajemy taki atrybut do projektu i będzie go można zastosować w strukturze katalogów.

Opisane powyżej rozwiązanie w iCDE nazwaliśmy Smart Katalogami, aby odróżnić je od typowych katalogów. Dlaczego? Bo mają w sobie zalety, do jakich jesteśmy przyzwyczajeni, a jednocześnie nie mają wad, które posiadały „zwykłe” katalogi. Pracując na platformie iCDE nie musisz wybierać, czy chcesz korzystać z drzewa katalogów, czy nie. Masz dostępne obie możliwości. A jeżeli chcesz używać katalogów, nie musisz od razu definiować, jaka ma być ich struktura. Możesz zmienić ją w każdej chwili. Nie musisz używać takiego samego układu katalogów jak Twoja koleżanka czy kolega. Nic nie musisz – wolność wyboru.